Proiektua eta haren ikerketa
LAMB Marc Alierrek eta Juanan Pereirak sortu zuten. Hezitzaileentzako softwarea da, eta ikerketa-proiektu bat ere bai: lau unibertsitatetako taldeetako ikertzaileek idatzi dituzte haren artikuluak eta haren diseinua gidatzen duten printzipioak.
Ikerketa-ildoak
- AA agenteetarako software-ingeniaritza: nola diseinatzen, eraikitzen, probatzen eta kontrolpean mantentzen diren sistema agentikoak eta haiek exekutatzen dituzten egiturak (harness).
- AAren gobernantza-estrategiak: nola erabakitzen, dokumentatzen eta berrikusten duten instituzioek AAren erabilera.
- AA hezkuntzan: AA sortzailea irakaskuntzan eta ikaskuntzan, hezitzailearen kontrolpean.
- Ebaluazioa AA agenteekin: ebaluazio-diseinu aurreratuak, non AA agenteek ebaluazioari laguntzen dioten giza gainbegiratzepean.
LAMB taldeak ongi etorria ematen die ikerketa-bazkideei proiektu bateratuetarako, finantzaketa-proposamenetarako eta azterketetarako: ikus ikerketa-lankidetza.
Ikerketa-taldeak
Ikertzaileak
| Ikertzailea | Instituzioa | Lana LAMBekin |
|---|---|---|
| Marc Alier | Universitat Politècnica de Catalunya | LAMBen sortzaileetako bat; LAMBen artikulua, berreskuratzeari eta ebaluazioari buruzko azterketak, Smart Learning Applications kontzeptua, Safe AI in Education Manifesto |
| Juanan Pereira | UPV/EHU | LAMBen sortzaileetako bat; LAMBen artikulua, berreskuratzeari eta ebaluazioari buruzko azterketak, Manifestua |
| Francisco José García-Peñalvo | Universidad de Salamanca | LAMBen artikulua, berreskuratzeari eta ebaluazioari buruzko azterketak, Manifestua |
| María José Casañ | Universitat Politècnica de Catalunya | LAMBen artikulua, berreskuratzeari eta ebaluazioari buruzko azterketak, Smart Learning Applications kontzeptua, Manifestua |
| Faraón Llorens Largo | Universidad de Alicante | Safe AI in Education Manifesto |
| Daniel Amo Filvà | La Salle, Universitat Ramon Llull | Smart Learning Applications kontzeptua |
| Andrea Vázquez-Ingelmo | Universidad de Salamanca | AA bidez lagundutako ebaluazioari buruzko azterketa |
| Alicia García-Holgado | Universidad de Salamanca | AA bidez lagundutako ebaluazioari buruzko azterketa |
| Jose Cabré | Universitat Politècnica de Catalunya | LAMBen artikulua |
| Arnau Granados | Universitat Politècnica de Catalunya | Berreskuratzeari buruzko azterketa |
Ikerketa-artikuluek argitaratu ziren datan zegoen lana deskribatzen dute; ez dira egungo softwarearen bertsio-oharrak.
Aipatu esparrua
Marc Alier, Juanan Pereira, Francisco José García-Peñalvo, Maria Jose Casañ and Jose Cabré. LAMB: An open-source software framework to create artificial intelligence assistants deployed and integrated into learning management systems. Computer Standards & Interfaces, 92, 2025, 103940.
AA bidez lagundutako ebaluazioa Software Ingeniaritzan
Francisco José García-Peñalvo, Marc Alier-Forment, Andrea Vázquez-Ingelmo, Alicia García-Holgado, María José Casañ-Guerrero and Juanan Pereira. Generative artificial intelligence-assisted assessment in Software Engineering assignments: A proof of concept. RIED-Revista Iberoamericana de Educación a Distancia, 29(2), 2026, 343-368.
Azterketak errubriketan oinarritutako AA ebaluazioa irakasleen kalifikazioarekin alderatzen du, Salamancako Unibertsitateko Software Ingeniaritzako 14 lanetan. Tokian hedatutako sistema batek txostenen testua eta diagramak prozesatzen ditu puntuazioak eta atzeraelikadura sortzeko. Proposatutako kalifikazioak, batez beste, irakasleenak baino puntu bat inguru beherago egon ziren; egileek desberdintasun horiek irakasleen berrikuspenerako eta errubrika fintzeko material gisa eztabaidatzen dituzte.
Kontzeptu-proba honek errubriketan oinarritutako aurre-ebaluazioaren (PRE) ikuspegia elikatzen du. Haren aurkikuntzak ikastaroko mugarri bati eta lagin txiki bati dagozkie, eta ez dira LAMBen jarduera edo software-bertsio guztien baliozkotze bat.
Irakurri artikulua ingelesez (PDF, UPCommons) · DOIa eta argitalpenaren xehetasunak
Hezkuntza-terminologiaren berreskuratzea hobetzea
Marc Alier, Francisco José García-Peñalvo, María José Casañ, Juanan Pereira and Arnau Granados. Closing the acronym gap in educational retrieval with ontology-guided augmentation. Information Sciences, 740, 2026, 123181.
Instituzioetako akronimoek berreskuratzean material garrantzitsua galtzea eragin dezakete, galdera batek eta dokumentu batek termino beraren forma desberdinak erabiltzen dituztenean. Azterketa honek akronimoen ontologia bat eraikitzen du, eta kontsulta-hedapena eta dokumentuen aberastea probatzen ditu Bartzelonako Informatika Fakultateko (Barcelona School of Informatics) katalanezko 10.000 unibertsitate-dokumentu ingururekin. Hezkuntzako RAG sistemetan berreskuratzea hobetzeko ikerketa-ebidentzia ematen du.
Irakurri artikulua ScienceDirecten · DOIa · Sarbide irekiko PDFa (UPCommons)
Ikerketa-softwarea eta erreproduzigarritasuna. Artikuluarekin batera doazen ontologia-eraikitzailea eta ebaluazio-esparrua Zenodon artxibatuta daude: 1. bertsioa, 2026ko urtarrilaren 29koa. Gordailuak kodea eta ebaluazio-materialak ematen ditu areagotze-estrategiekin esperimentatzeko.
Artxibatutako ikerketa-softwarea (Zenodo) · Iturburu-biltegia
Smart Learning Applications kontzeptua
Marc Alier, Maria José Casañ and Daniel Amo Filvà. Smart Learning Applications: Leveraging LLMs for Contextualized and Ethical Educational Technology. TEEM 2023 kongresuaren aktak, 2024an argitaratuak.
Irakurri kontzeptu-artikulua DOI bidez
Hezkuntzan AA erabiltzeko printzipioak
Safe AI in Education Manifesto erreferentzia publiko bat da giza gainbegiratzerako eta hezkuntzan erabilera arduratsua egiteko. Irakurri jatorrizkoa haren egungo testua eta bertsioa ezagutzeko. LAMBen egileek LAMBen diseinua gidatzeko idatzi zuten; LAMB eta Safe AI in Education Manifesto orriak printzipio bakoitza banan-banan aztertzen du.
Printzipio hauek erabakiak gidatzen dituzte; hedapen jakin batek, hala ere, bere pribatutasun-, sarbide- eta funtzionamendu-antolamenduak ezarri behar ditu. Esparruari buruzko argitalpen batek ez du frogatzen ikaskuntza-jarduera posible guztiek emaitzak hobetzen dituztenik.
Softwarea eta eskertzak
LAMBen iturburu-kodea GPL v3 lizentziapean banatzen da. Bazkide akademikoak UPV/EHU eta UPC dira, azken hau Bartzelonako Informatika Fakultatearen (FIB), Hezkuntza Zientzien Institutuaren (ICE) eta ESSI sailaren bidez. Tknikak, Lanbide Heziketako ikerketa aplikatuko euskal zentroak, LAMB erabiltzen eta babesten du. Proiektuak eskerrak ematen dizkie Open WebUI eta Tsugi komunitateei eta TEEM komunitateari. LAMB erabiltzen duen ikerketa baten berri ematean, erregistratu softwarearen berrikuspena eta jardueraren diseinua, artikuluaren aipuarekin batera.